Ana sayfa
KyrgyzstanOutdoor

Kültür · 4 dk okuma

Kırgızca ve Türkçe: Benzer Kelimeler, Günlük Kalıplar ve Sayılar

Güncellendi: · Kyrgyzstan Outdoor

Kırgızca ve Türkçe: Benzer Kelimeler, Günlük Kalıplar ve Sayılar

Kırgızca, Türkçe ile aynı dil ailesinden bir Türk dilidir; su (suu), et, at, göl (köl), yol (jol), ekmek (nan) gibi birçok kelime ortaktır. En önemli ses farkı Türkçedeki 'y' sesinin Kırgızcada çoğunlukla 'j' olmasıdır: yol → jol, yer → jer, yaz → jaz. Günlük kalıplar: Salamatsızbı (merhaba), Rahmat (teşekkürler), Ooba (evet), Jok (hayır), Kança turat? (kaç para?).

Kırgızca Türkçeye benziyor mu?

Kısa cevap: evet, ama sandığınız kadar değil. Bişkek'e indiğinizde etrafınızda konuşulanları anlayacağınızı düşünüyorsanız muhtemelen hayal kırıklığına uğrayacaksınız. Hızlı konuşulan Kırgızcayı ilk anda anlamak zor. Ama birkaç gün sonra kulağınız alışmaya başlıyor; "suu", "nan", "jakşı" gibi kelimeler cümlelerin içinden sıyrılıp size göz kırpıyor.

Bunun sebebi iki dilin aynı aileden ama farklı kollardan gelmesi. Kırgızca, Türk dillerinin Kıpçak koluna ait ve en yakın akrabası Kazakça. Türkiye Türkçesi ise Oğuz koluna ait; Azerbaycan Türkçesi ve Türkmence ile daha yakın. Ortak bir kökten ayrılalı yüzyıllar olmuş. Ses değişimleri, farklı ekler ve Rusçadan geçen kelimeler aradaki mesafeyi açmış.

Bir de yazı meselesi var. Kırgızca bugün Kiril alfabesiyle yazılıyor. Tabelaları okumak için Kiril harflerini bilmek gerekiyor, ama bu sandığınız kadar zor değil: bir iki günde temel harfleri çözebilirsiniz.

İşinizi kolaylaştıracak tek kural: Y yerine J

Kırgızca ile Türkçe arasındaki en önemli ses farkı şu: Türkçede kelime başındaki "y" sesi Kırgızcada çoğu zaman "j" (c gibi okunur) oluyor. Bu kuralı bildiğinizde pek çok kelime birden tanıdık hâle geliyor.

TürkçeKırgızcaOkunuşu
yoljol (жол)col
yerjer (жер)cer
yazjaz (жаз)caz
yıljıl (жыл)cıl
yaşjaş (жаш)caş
yüz (sayı)jüz (жүз)cüz
yenijañı (жаңы)canı
yedijeti (жети)ceti

İki önemli fark daha var. Türkçedeki "dağ", Kırgızcada "too" oluyor. Ala-Too sıradağlarının adı "alaca dağ" demek; Teñir-Too ise "Tanrı Dağı". "Göl" de "köl" oluyor: Issık Köl "sıcak göl", Son Köl de bizim Son Göl dediğimiz yer. Kırgızistan'da yer adlarına bakarken bu ikisini bilmek çok işe yarıyor.

Gezide en çok kullanacağınız kalıplar

Kırgızistan'da birkaç kelimeyle çok yol alırsınız. Özellikle köylerde ve yaylalarda, bir yabancının Kırgızca selam vermesi insanların yüzünü hemen aydınlatıyor.

TürkçeKırgızcaNot
MerhabaSalamatsızbıResmî ve saygılı
SelamSalamArkadaşça
Nasılsınız?Kandaysız?
İyiyimJakşı"yahşi" ile aynı kök
TeşekkürlerRahmatEn çok kullanacağınız kelime
Çok teşekkürlerÇoñ rahmat
EvetOoba
Hayır, yokJok
AffedersinizKeçiresiz
Adınız ne?Atıñız kim?
Benim adım …Menin atım …
Kaç para?Kança turat?Pazarda hayat kurtarır
AnlamadımTüşünbödüm
Çok lezzetliAbdan daamduuEv sahibini mutlu eder
Hoşça kalınJakşı kalıñız
GörüşürüzKörüşkönçö

"Salamatsızbı" ilk başta uzun gelebilir; aceleniz varsa "Salam" demek de yeterli. "Rahmat" ise her yerde işinizi görür: pazarda, taksiden inerken, yurtta size çay uzatıldığında.

Sayılar

Sayılar Türkçeye o kadar yakın ki pazarda pazarlık yaparken bile işe yarıyor.

TürkçeKırgızca
birbir
ikieki
üçüç
dörttört
beşbeş
altıaltı
yedijeti
sekizsegiz
dokuztoguz
onon
yirmijıyırma
yüzjüz
binmiñ

Duyunca tanıyacağınız kelimeler

Günlük hayatın temel kelimeleri iki dilde neredeyse aynı. Yemekte suu (su), et, nan (ekmek), çay, süt ve bal duyacaksınız. Yaylada at, koy (koyun), it (köpek) ve kuş. Evde üy (ev), gökyüzünde kün (gün, güneş), ay ve kar. Ailede ata (baba), ene ya da apa (anne), bala (çocuk). Vücutta baş, köz (göz), kol ve til (dil). Renklerde ak, kara, kızıl ve kök (mavi, gök).

Bazı kelimeler ise yanıltıcı olabilir. Aynı kökten gelip zamanla farklı anlamlar kazanmış kelimeler var; emin olmadığınız bir şeyi duyunca anlamını sormaktan çekinmeyin.

Kırgızlar Türkçe anlar mı?

Basit kelimeleri ve yavaş konuşulan kısa cümleleri birçok kişi anlıyor. Türk dizileri Kırgızistan'da çok izleniyor, Türkiye'de okumuş ya da Türk okullarında eğitim almış çok sayıda insan var ve Bişkek'teki Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi iki ülke arasında güçlü bir köprü. Özellikle gençler arasında akıcı Türkçe konuşanlarla karşılaşmanız sürpriz olmaz.

Ama şunu da bilin: şehirlerde günlük hayatın ortak dili hâlâ Rusça. Taksi şoförüyle, otel resepsiyonuyla ya da bir marketteki kasiyerle Rusça konuşmak çoğu zaman daha kolay. Türkçe, birkaç Kırgızca kalıp ve bolca el kol hareketiyle ise neredeyse her durumda anlaşabiliyorsunuz.

Küçük bir tavsiye

Bir yurda davet edildiğinizde içeri girerken "Salamatsızbı", çay uzatıldığında "Rahmat", yemekten sonra da "Abdan daamduu" deyin. Üç kelime, ama ev sahibinizin size bakışını değiştirmeye yetiyor.

Kırgız kültürünü daha yakından tanımak için Kırgız kültürü ve gelenekleri yazımıza, Kırgızca öğrendiğiniz kelimeleri yerinde kullanmak içinse yaylada yurtta kalınan Son Göl atlı turumuza göz atabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kırgızca ile Türkçe aynı dil mi?

Hayır, ama akraba dillerdir. İkisi de Türk dilleri ailesindendir; Kırgızca Kıpçak, Türkiye Türkçesi Oğuz koluna aittir ve birçok temel kelime ortaktır.

Kırgızca teşekkürler nasıl denir?

Kırgızca teşekkürler 'Rahmat' (Рахмат) denir. Çok teşekkürler 'Çoñ rahmat' olur.

Kırgızistan'da Türkçe konuşulur mu?

Resmî diller Kırgızca ve Rusçadır, ancak Türkçe bilen ya da anlayan özellikle genç pek çok kişi vardır. Basit Türkçe ve birkaç Kırgızca kalıp günlük iletişim için çoğu zaman yeterlidir.

Bu bölgeyi bizimle gezin

İlgili yazılar

Fiyat ve müsaitlik sorun

Genellikle 24 saat içinde dönüyoruz. Bilgileriniz yalnızca teklif hazırlamak için kullanılır.

İlgi alanları

Göndererek bilgilerinizin size teklif hazırlamak için kullanılmasını kabul edersiniz. Gizlilik Politikası

WhatsApp'tan yaz · info@kyrgyzstanoutdoor.com